آتوسا (۵۵۰ تا ۴۷۵ پیش از میلاد مسیح) از شهبانوهای ایران بود. وی دختر کورش کبیر، و خواهر خوانده کمبوجیه، و همسر دو پادشاه هخامنشی کمبوجیه و داریوش یکم، و مادر خشایار شاه بود. هرودت اعتقاد دارد که او در زمان حکومات خشایار شاه، زنده بوده است.

پس از آناهیتا او دومین کسی بود که لقب بانو که یک عنوان مذهبی بود، گرفت. زیرا اینچنین لقبی کمتر به ملکه‌ها داده می‌شد. آشیلوس نمایشنامه نویس قرن پنجم پیش از میلاد در یکی از نمایشنامه‌های خود تحت عنوان «ایرانیان» که اختصاص به جنگ خشایار شاه با یونانیان دارد از آتوسا به عنوان بانوی بانوان یاد می‌کند.

آتوسا خواندن و نوشتن را به خوبی می‌دانست، و نقش تصمیم گیرنده در آموزش خود و دیگر درباریان داشت. کمبوجیه عاشق خواهر خود آتوسا شد و مغ‌های زرتشتی را جمع کرد و از آنها خواست که این ازدواج را برای او قانونی کنند. پس از درگذشت کمبوجیه در راه بازگشت از مصر، داریوش یکم با آتوسا ازدواج می‌کند. این ازدواج چند دلیل داشته‌است:

ازدواج با آتوسا که از سلاله هخامنشی بود حکومت او را قانونی جلوه می‌داد.
از آنجا که آتوسا باهوش، با فرهنگ، با قدرت و تفکر سیاسی بود در موقع لزوم کمک خوبی برای داریوش شاه به حساب می‌آمد.
از آنجا که آتوسا زنی جاه‌طلب و قدرت‌طلب بود از طریق این وصلت می‌توانست به آرزوهای خود جامه عمل بپوشاند.

هرودوت می‌گوید آتوسا از قدرت فوق‌العاده‌ای برخوردار بود و در دوره جنگ با یونان که به توصیه او انجام شده بود، داریوش یکم همواره از نصیحت‌های او بهره می‌جست. او حتی علاقمند بود که در میدان کارزار نیز شوهرش را همراهی کند.

آتوسا از صلب داریوش شاه دارای چهار فرزند شد، که بزرگ‌ترین آن‌ها خشایار شاه بود. اما آتوسا همسر اول داریوش یکم نبود، و داریوش از همسر اولش دارای پسرانی بود که همگی از خشایارشاه بزرگ‌تر بودند. مطابق قانون سلطنت پسر بزرگ شاه پس از او به سلطنت می‌رسید. اما آتوسا آن قدر بر شوهر خود نفوذ داشت که توانست خشایار شاه را پس از داریوش به سلطنت برساند.

در زمان سلطنت خشایار شاه آتوسا به عنوان مادر پادشاه در امور دولت دخالت می‌کرد. آشیلوس در نمایشنامه خود همواره از او به عنوان بانوی بانوان یاد می‌کرده‌است. می‌توان گفت که در نمایشنامه آشیلوس پس از خشایار، آتوسا بیشترین نقش را بازی می‌کند.

از زمان مرگ او هیچ اطلاعی در دست نیست. تنها می‌دانیم تا زمانی که خشایار از جنگ یونان بر میگردد زنده بوده‌است. احتمالاً آرامگاه او در کنار آرامگاه داریوش کبیر در نقش رستم قرار دارد.

آتوسا، یکی از شخصیت های کلیدی در شاهکار گور ویدال، یعنی کتاب آفرینش است. اعتبار این کتایب در بحث درباره چگونگی به سلطنت زسیدن داریوش بزرگ است.

آتوسا دارای مهر ویژه و جایگاه بارعام به مانند داریوش بزرگ داشته است.

نظرات (8)

...
نوشته شده توسط mikhak, مه 24, 2010

matlab jaleb bod mamnon

report abuse

vote down

vote up

Votes: -1

...
نوشته شده توسط mazda, مه 31, 2010

az enteshare mataleb eftekharamize sepas gozaram

report abuse

vote down

vote up

Votes: +0

...
نوشته شده توسط giv, مه 31, 2010

bardia dorughin un kambujie ke shoma migin bud.kambujie ba atusa ezdevaj nakard.yek adame jali bud khodesho ja zade bud ba komake magh/mogh ha...ru katibehaye takhte jamshid neveshte.

report abuse

vote down

vote up

Votes: +0

...
نوشته شده توسط shenkey, مه 31, 2010

میشه بگب این چرت و پرتها را از کجات در آوردی؟؟شما فارسهای عقده ای هر چه میبینید آن را تصاحب کینید.از آثار تودن دیگران میدزدید.و هوچی گری میکنید.اما بدانید که هیچ کس شما را داخل آدم نمیداند.

report abuse

vote down

vote up

Votes: +0

...
نوشته شده توسط Me, مه 31, 2010

برادر shenkey مثل اینکه حالت خوش نیس ...

report abuse

vote down

vote up

Votes: +0

...
نوشته شده توسط _|_shenkey, مه 31, 2010

shenkey ویرایش شد) جان سعی کن زیاد چرت نگی تو برو تو تاریخ نداشته ..ویرایش شد.. دنبال یه ادم بگرد بعد پیدا کردی بیا اینجا اظهار وجود کن. تا متحتت میسوزه میبینی تو تاریخ ایران این همه ادم درست حسابی وجود داشته بعد شماها از پشت قوم وحشی تاتار اومدید بیرون؟

report abuse

vote down

vote up

Votes: +0

...
نوشته شده توسط هومن خلعتبری, ژوئن 01, 2010

اولین اپرای ایرانی با متن فارسی که در 1347 برای افتتاح تار رودکی تهران اجرا شد اپرای آتوسا بود. اپرای آتوسا توسط پرفسور توماس کریستین داوید ، آهنگساز و رهبر ارکستر اتریشی که به زبان فارسی هم احاطه کامل داشت به سفارش پلهبد ، وزیر فرهنگ ، بر اساس متنی از شیبانی بر روی داستان زندگی آتوسا نوشته شد. نقش آتوسا توسط مرحومه بهجت قصری و نقش کورش را مرحوم حسین سرشار اجرا کردند.روحشان شاد

report abuse

vote down

vote up

Votes: +0

...
نوشته شده توسط مهديه, اوت 27, 2010

دوستان آريايي خوبم!!!!!
جالبه كه بدونيد آتوسا اولين شاعر زن ايراني هم بوده.

report abuse

vote down

vote up

Votes: +0